Eerst denk je misschien aan een verkoudheid. Toch wijst een loopneus met veel niezen, jeukende ogen en klachten die steeds terugkomen in het pollenseizoen vaak op hooikoorts. Dat is een allergische reactie op stuifmeel van bomen, grassen of kruiden. De klachten zijn meestal goed te herkennen en vaak te verlichten. Twijfel je, of heb je veel last, kijk dan op Thuisarts.nl of neem contact op met je huisarts.
Welke klachten passen bij hooikoorts?
Bij deze allergie reageert je afweersysteem op pollen alsof het om iets schadelijks gaat. Daardoor komen stoffen vrij, zoals histamine, die de bekende klachten geven.
Veelvoorkomende hooikoorts symptomen zijn:
- niezen
- een verstopte neus
- een loopneus
- jeuk in neus, keel of ogen
- tranende of rode ogen
- benauwdheid
- hoesten
- vermoeidheid
Pollen komen binnen via je neus, ogen, mond en luchtwegen. Je slijmvliezen raken dan geïrriteerd, zwellen op en maken meer slijm aan. Daarom kun je tegelijk een dichte neus én een loopneus hebben.
Hooikoorts is niet besmettelijk. Je kunt het dus niet van iemand anders krijgen.
Hooikoorts of verkoudheid: hoe merk je het verschil?
De klachten lijken soms op elkaar, maar er zijn een paar duidelijke verschillen. Bij een verkoudheid zie je vaker keelpijn, algehele malaise en soms koorts. Bij een pollenallergie passen juist jeuk, veel niezen en tranende ogen.
Ook het patroon zegt veel. Klachten door stuifmeel komen vaak terug in bepaalde maanden en spelen vooral op droge, winderige dagen. In Nederland loopt het seizoen grofweg van vroeg in het voorjaar tot in september. De precieze timing hangt af van welke pollen de reactie uitlokken.
Heb je elk jaar rond dezelfde periode last, dan maakt dat hooikoorts waarschijnlijker. Toch is het goed om niet zelf een diagnose te plakken. Bij twijfel kan de huisarts meedenken.
Waarom krijg je hooikoorts?
De oorzaak is een overgevoelige afweerreactie op pollen die voor de meeste mensen onschuldig zijn. Je lichaam ziet die deeltjes toch als een indringer en zet een allergische reactie in gang.
Erfelijke aanleg speelt vaak mee. Allergieën komen vaker voor in sommige families, al hoeft niet iedereen dezelfde klachten te krijgen. Ook kan het op verschillende leeftijden beginnen. Veel mensen krijgen er voor het eerst last van in hun tienerjaren of jongvolwassen jaren, maar later kan ook.
Wat helpt om minder last te hebben?
Vaak zit de winst in een combinatie van praktische maatregelen en medicijnen. Je hoeft pollen niet volledig te vermijden, dat lukt bijna nooit, maar minder blootstelling kan wel schelen.
Dit helpt vaak:
- houd ramen en deuren meer gesloten op droge, winderige dagen
- draag buiten een zonnebril
- was je gezicht en handen als je buiten bent geweest
- douche voor het slapengaan als er veel pollen in je haar zitten
- droog was liever binnen dan buiten
- houd autoramen dicht tijdens dagen met veel stuifmeel
- gebruik zo nodig een pollenfilter in de auto
- maai geen gras als je daar sterk op reageert
- volg een pollenkalender of pollenverwachting
Sommige mensen smeren wat vaseline in de neusgaten. Dat kan prettig voelen, maar het effect verschilt per persoon.
Welke medicijnen worden vaak gebruikt?
Als praktische maatregelen niet genoeg helpen, kunnen medicijnen verlichting geven. Veelgebruikte middelen zijn:
- antihistaminica, vaak als tablet
- neussprays
- oogdruppels
- cromonen, die je meestal op tijd moet gebruiken om effect te merken
Welke behandeling past, hangt af van je klachten, je leeftijd, andere aandoeningen en eventuele bijwerkingen. Start, stop of wissel daarom niet zomaar met medicatie als je twijfelt, zeker niet als je ook andere middelen gebruikt. Bespreek het met je huisarts of apotheker. Op Thuisarts.nl staat ook duidelijke uitleg over de gebruikelijke behandelingen.
Wat kun je beter laten?
Niet alles wat rondgaat op internet helpt ook echt. Een paar dingen kun je beter overslaan of beperken:
- wrijf niet in je ogen, dat maakt irritatie vaak erger
- rook niet en vermijd rook van anderen als dat kan
- verwacht niet te veel van natuurlijke middeltjes zoals honing
Voor honing en vergelijkbare middelen is weinig goed wetenschappelijk bewijs dat het hooikoortsklachten duidelijk vermindert. Reguliere behandelingen hebben daar een betere onderbouwing voor.
Wanneer is het slim om de huisarts te bellen?
Blijf er niet onnodig lang mee rondlopen als je veel last hebt. Neem contact op met je huisarts als:
- je denkt aan hooikoorts en wilt weten wat passend is bij jouw klachten
- medicijnen uit de drogist niet genoeg helpen
- je benauwd bent of veel hoest
- je astma hebt en merkt dat je luchtwegklachten toenemen
- slapen, werken of sporten lastig wordt door de klachten
- je oogklachten heftig zijn of je minder goed ziet
De huisarts kan beoordelen wat er aan de hand kan zijn en welke behandeling past. Soms is een verwijzing voor immunotherapie mogelijk als gewone behandeling onvoldoende helpt. Daarbij probeert men je minder heftig te laten reageren op de stof waarvoor je allergisch bent.
Bij ernstige benauwdheid of plotselinge verslechtering moet je niet afwachten, maar direct medische hulp inschakelen.
Hoe vaak komt het voor?
Hooikoorts is in Nederland en de rest van Europa een veelvoorkomende allergie. Volgens cijfers van onder meer het RIVM en internationale bronnen zoals de WHO komen allergische aandoeningen veel voor en hebben veel mensen in meer of mindere mate klachten door pollen. Exacte percentages verschillen per onderzoek en per definitie. Daarom is het verstandiger om vooral te onthouden dat je er bepaald niet de enige mee bent.
Ook relevant: een langer en vroeger pollenseizoen kan ervoor zorgen dat klachten eerder beginnen en langer aanhouden.
FAQ
Is hooikoorts erfelijk?
Erfelijke aanleg speelt vaak mee. Als allergieën in de familie voorkomen, is de kans groter dat jij er ook gevoelig voor bent. Dat betekent niet automatisch dat je dezelfde klachten krijgt.
Kan hooikoorts later pas ontstaan?
Ja. Je kunt er al jong last van krijgen, maar ook pas op latere leeftijd. Dat is niet vreemd.
Waarom ben ik moe door hooikoorts?
Vermoeidheid komt geregeld voor. Slecht slapen door een verstopte neus speelt mee, net als de voortdurende reactie van je lichaam op pollen. Moeheid zonder duidelijke reden kan ook andere oorzaken hebben.
Helpt honing tegen hooikoorts?
Daar is weinig overtuigend wetenschappelijk bewijs voor. Zie het dus niet als vervanging van behandelingen die via huisarts, apotheek of Thuisarts worden aangeraden.
Wat is immunotherapie precies?
Dat is een behandeling voor mensen met hardnekkige allergische klachten. Het doel is dat je afweersysteem minder heftig reageert op de stof waarvoor je allergisch bent. De huisarts of specialist kan uitleggen of dat in jouw situatie een optie is.
