Een bloeddruk van 120/80 mmHg of lager geldt meestal als gunstig. Kom je bij de arts uit op 140/90 mmHg of hoger, of meet je thuis herhaaldelijk 135/85 mmHg of hoger, dan is het verstandig om dat met de huisarts te bespreken.
Wat is een gezonde bloeddruk bij vrouwen?
Bloeddruk is de druk die het bloed uitoefent op de slagaders. Bij een meting krijg je twee getallen:
- bovendruk (systolische druk): de druk op het moment dat het hart pompt
- onderdruk (diastolische druk): de druk tussen twee hartslagen in
In het algemeen gelden deze waarden:
- gunstig: 120/80 mmHg of lager
- te hoog bij meting in de huisartsenpraktijk of het ziekenhuis: 140/90 mmHg of hoger
- te hoog bij thuismeting: 135/85 mmHg of hoger
Eén uitslag zegt niet alles. Bloeddruk verandert namelijk door inspanning, spanning, slaap, cafeïne en het moment van de dag. Daarom kijkt een arts liever naar meerdere metingen dan naar één losse uitschieter.
Waarom kan de bloeddruk schommelen?
Dat je waarde niet de hele dag hetzelfde is, hoort erbij. Toch zijn er factoren die de kans op een hogere bloeddruk vergroten.
Bekende invloeden zijn:
- erfelijke aanleg
- ouder worden
- veel zout eten
- weinig bewegen
- overgewicht
- roken
- alcohol
- langdurige stress
Bij vrouwen kunnen hormonen extra meespelen. Denk aan de anticonceptiepil, zwangerschap en de overgang. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is, wel dat het slim kan zijn om alert te zijn op controles als je in zo’n fase zit.
Volgens informatie van onder meer Thuisarts.nl, het NHG en het RIVM komt een verhoogde bloeddruk veel voor in Nederland. Het risico neemt toe met de leeftijd. Tijdens de zwangerschap verdient een stijgende bloeddruk extra aandacht, omdat dat soms snel beoordeeld moet worden.
Wanneer is het verstandig om de huisarts te bellen?
Een wat hogere meting na stress of inspanning hoeft niet direct iets ernstigs te betekenen. Toch zijn er situaties waarin je niet moet blijven afwachten.
Neem contact op met de huisarts als:
- je bloeddruk bij de arts 140/90 mmHg of hoger is
- je thuis meerdere keren 135/85 mmHg of hoger meet
- je klachten hebt zoals duizeligheid, hoofdpijn, hartkloppingen, kortademigheid of ongewone vermoeidheid
- je veranderingen merkt in je zicht
- je pijn op de borst hebt
- je dikke enkels of benen krijgt
- je zwanger bent en je bloeddruk verhoogd is of je je niet goed voelt
- je twijfelt over je waarden of over de manier van meten
Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij een ernstig verhoogde bloeddruk, bijvoorbeeld rond 180/110 mmHg of hoger, zeker als je ook klachten hebt.
Bel 112 als de bloeddruk hoger dan 180/120 mmHg is en er acute klachten zijn, zoals:
- druk of pijn op de borst
- uitvalsverschijnselen
- ernstige benauwdheid
- plotselinge verwardheid
- hevige hoofdpijn met neurologische klachten
Dat kan passen bij een spoedsituatie. Een arts moet dan beoordelen wat er aan de hand is. Zelf kun je op basis van een meting geen diagnose stellen.
En hoe zit het met een lage bloeddruk?
Niet alleen een hoge waarde kan vragen oproepen. Ook een lage bloeddruk kan klachten geven, zoals duizeligheid, flauwvallen of een slap gevoel.
Daar kunnen verschillende oorzaken achter zitten, zoals te weinig drinken, koorts, warmte, alcohol, medicatie of iets anders. Het is niet verstandig om daar zelf een conclusie aan te verbinden. Bespreek aanhoudende klachten daarom met de huisarts. Op Thuisarts.nl staat ook praktische uitleg over lage bloeddruk en wanneer je aan de bel trekt.
Thuis meten: zo doe je het betrouwbaarder
Aan de keukentafel even snel meten lijkt handig, maar de manier waarop je meet maakt veel uit. Een goede thuismeting geeft vaak nuttige informatie voor de huisarts.
Handige basisregels:
- gebruik een klinisch gevalideerde bovenarmmeter
- ga eerst 5 minuten rustig zitten
- praat niet tijdens het meten
- zet beide voeten op de grond
- houd je arm ontspannen op tafel
- meet op vaste momenten
- noteer datum, tijd, bovendruk, onderdruk en hartslag
Een bovenarmmeter heeft de voorkeur. Polsmeters zijn vaak minder nauwkeurig. Apps die claimen dat ze via je telefoon je bloeddruk meten, zijn geen betrouwbaar alternatief.
Heb je een afwijkende waarde? Meet dan niet tien keer achter elkaar uit onrust. Kijk liever naar een patroon over meerdere dagen. Dat geeft meer bruikbare informatie.
Wat kun je zelf doen om je bloeddruk gezond te houden?
Vaak zit de winst in gewone dingen die je vol kunt houden. Kleine aanpassingen werken op de lange termijn meestal beter dan een streng plan dat je na twee weken opgeeft.
Dit helpt:
- eet gevarieerd en let op zout
- beweeg regelmatig, bijvoorbeeld volgens de beweegrichtlijn van minstens 150 minuten per week
- probeer een gezond gewicht te houden
- rook niet
- drink weinig of geen alcohol
- slaap voldoende
- zoek manieren om stress te verminderen die bij je passen
Dat hoeft niet meteen yoga of meditatie te zijn. Voor de één werkt wandelen, voor de ander een vast slaapritme, minder schermtijd of hulp bij spanningen op werk of thuis.
Gebruik je bloeddrukmedicatie? Stop daar nooit zelf mee en pas de dosering niet op eigen initiatief aan. Bespreek veranderingen altijd met je huisarts of specialist. Dat geldt ook voor supplementen of middelen die een effect op bloeddruk beloven.
Waarom een hoge bloeddruk vaak onopgemerkt blijft
Het lastige is dat een verhoogde bloeddruk vaak weinig duidelijke signalen geeft. Iemand kan zich prima voelen en toch waarden hebben die op termijn schadelijk zijn.
Een langdurig hoge bloeddruk vergroot het risico op onder meer:
- hart- en vaatziekten
- beroerte
- nierschade
Juist daarom zijn controle en goede opvolging belangrijk, zeker als hoge bloeddruk in de familie voorkomt of als je in een periode zit waarin hormonen invloed kunnen hebben, zoals tijdens zwangerschap of rond de overgang.
Voor betrouwbare uitleg kun je terecht op Thuisarts.nl. Twijfel je over klachten, metingen of medicatie, neem dan contact op met je huisarts.
FAQ
Wat is een ideale bloeddruk?
Meestal geldt 120/80 mmHg of lager als een gunstige waarde.
Zijn de normale bloeddrukwaarden voor vrouwen anders dan voor mannen?
De algemene grenswaarden zijn in grote lijnen hetzelfde. Wel zijn er bij vrouwen extra aandachtspunten, zoals zwangerschap, de pil en de overgang.
Wanneer is bloeddruk thuis te hoog?
Bij herhaalde thuismetingen geldt 135/85 mmHg of hoger als verhoogd. Bespreek dat met de huisarts.
Kan stress tijdelijk een hogere bloeddruk geven?
Ja. Spanning, haast, pijn, cafeïne en inspanning kunnen de waarde tijdelijk verhogen. Daarom zegt één losse meting niet genoeg.
Hoe vaak moet ik mijn bloeddruk meten?
Dat hangt af van de reden van meten. Bij twijfel of controle na een hoge waarde is meerdere dagen meten vaak nuttiger dan heel vaak op één dag. Volg bij voorkeur het advies van je huisarts of kijk op Thuisarts.nl voor uitleg over thuismetingen.
