Doet plassen pijn of voelt het branderig? Dan is het verstandig om daar als man dezelfde dag nog de huisarts over te bellen. Zo’n klacht kan iets onschuldigs zijn, maar ook passen bij een infectie, een soa, irritatie van de urinewegen of een probleem rond de prostaat. Zelf kun je meestal niet goed bepalen wat de oorzaak is. Op Thuisarts.nl staat betrouwbare uitleg over wat je kunt doen en wanneer je hulp moet zoeken.
Waar kan pijn bij het plassen door komen?
Pijn bij het plassen heet in medische taal dysurie. Dat betekent alleen wat je voelt, niet wat de oorzaak is.
Vaak gaat het om irritatie of een ontsteking in de urinewegen. Je kunt een branderig gevoel hebben, een stekende pijn, of merken dat plassen anders gaat dan normaal.
Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld:
- een urineweginfectie of blaasontsteking
- een soa, zoals chlamydia of gonorroe
- een ontsteking van de prostaat
- nierstenen
- een vernauwing van de plasbuis
- irritatie door zeep, douchegel of andere producten
- bijwerking van medicijnen
- een nierbekkenontsteking
- in zeldzame gevallen een tumor
Dat is een brede lijst, en precies daarom is gokken niet handig. Dezelfde klacht kan bij heel verschillende oorzaken passen.
Bij mannen is snelle beoordeling belangrijk
Bij vrouwen komt een blaasontsteking veel vaker voor. Bij mannen ligt dat anders. Volgens de adviezen van het NHG en Thuisarts moet een man met pijn bij het plassen dezelfde dag contact opnemen met de huisarts.
De reden is simpel: bij mannen is er vaker meer aan de hand dan alleen een gewone blaasontsteking. De klachten kunnen ook passen bij een ontsteking van de plasbuis, de prostaat of een soa. Daarvoor is soms ander onderzoek of een andere behandeling nodig.
Veelvoorkomende oorzaken
Urineweginfectie of blaasontsteking
Een urineweginfectie kan pijn of een branderig gevoel geven bij het plassen. Klachten die daarbij kunnen passen zijn:
- vaak moeten plassen
- steeds kleine beetjes plassen
- veel aandrang
- troebele urine
- sterk ruikende urine
- bloed in de urine
- pijn in de onderbuik of rug
Bij mannen komt een blaasontsteking minder vaak voor dan bij vrouwen. Juist daarom wil de huisarts meestal weten of er misschien iets anders meespeelt.
Een soa
Pijn bij het plassen kan ook passen bij een soa. Denk aan chlamydia, gonorroe of herpes genitalis. Soms heb je daarnaast afscheiding uit de penis, soms bijna geen andere klachten.
Is er een kans op een soa? Bespreek dat dan gewoon met de huisarts of de GGD. Dat is dagelijkse praktijk en helpt om sneller de juiste test of behandeling te krijgen.
Prostaatontsteking
De prostaat kan ook een rol spelen. Bij een prostaatontsteking kun je pijn hebben bij het plassen, maar ook pijn laag in de buik, in de rug of tussen de balzak en anus.
Heb je juist daar pijn, of voel je je ziek of koortsig? Bel dan dezelfde dag de huisarts.
Nierstenen of vernauwing van de plasbuis
Nierstenen kunnen de urinewegen irriteren en pijn geven. Soms zit de pijn meer in de zij of rug, soms merk je het vooral bij het plassen. Ook een vernauwing van de plasbuis kan zorgen voor pijn of moeite met plassen.
Irritatie door producten
Soms is de huid of plasbuis geïrriteerd door zeep, douchegel, glijmiddel of andere producten. Dat kan een branderig gevoel geven. Toch is het bij mannen niet slim om er dan maar vanuit te gaan dat het “alleen irritatie” is. Laat de huisarts meedenken.
Klachten die vaak samen voorkomen
Pijn bij het plassen komt vaak niet alleen. Let ook op andere signalen, zoals:
- vaak moeten plassen
- weinig plassen per keer
- sterke aandrang
- troebele of sterk ruikende urine
- bloed in de urine
- pijn in de onderbuik, zij of rug
- koorts
- je ziek voelen
- pus of afscheiding uit de penis
- pijn tussen anus en balzak
Die klachten helpen de huisarts om in te schatten wat er kan spelen. Ze zijn op zichzelf geen diagnose.
Wanneer moet je hulp zoeken?
Voor mannen is het advies duidelijk: neem bij pijn bij het plassen dezelfde dag contact op met de huisarts.
Wacht dus niet eerst een paar dagen af. Dat geldt ook als de klachten nog maar kort bestaan of nog niet heel heftig zijn.
Bel in elk geval dezelfde dag als je ook:
- koorts hebt
- je ziek voelt
- bloed in de urine ziet
- pus of afscheiding uit de penis hebt
- pijn hebt tussen anus en balzak
- pijn in je zij of rug hebt
- moeilijk kunt plassen
Twijfel je? Kijk op Thuisarts.nl of bel de huisartsenpraktijk voor overleg.
Wat kun je zelf doen terwijl je wacht?
Zelf dokteren is hier niet het beste plan, maar je kunt wel een paar praktische dingen doen:
- noteer wanneer de klachten begonnen
- schrijf op of het brandt, steekt of vooral lastig gaat
- let op koorts, bloed in de urine of afscheiding
- gebruik tijdelijk geen nieuwe zeep, douchegel of andere producten rond de penis
- drink normaal, tenzij de huisarts iets anders adviseert
- vraag of je paracetamol mag gebruiken als je pijn hebt
Begin niet zelf met antibiotica of middelen die je nog hebt liggen. Stop ook niet op eigen houtje met medicijnen als je denkt dat die de oorzaak zijn. Bespreek dat altijd met een arts.
Waarom je beter niet zelf raadt wat het is
Een branderig gevoel bij het plassen kan passen bij een blaasontsteking, maar ook bij een soa, prostaatontsteking, niersteen of irritatie. Daar horen niet allemaal dezelfde onderzoeken of behandelingen bij.
Zelf concluderen dat het “vast niks is” of “vast een blaasontsteking” kan ervoor zorgen dat je te laat hulp zoekt. Bij mannen is het daarom verstandiger om snel te laten beoordelen wat er aan de hand kan zijn.
Wat doet de huisarts meestal?
De huisarts zal vaak vragen:
- hoe lang je klachten hebt
- of het brandt of steekt
- hoe vaak je plast
- of je koorts hebt
- of je bloed in de urine hebt gezien
- of er afscheiding uit de penis komt
- of je pijn hebt in je buik, rug, zij of tussen anus en balzak
- of er kans is op een soa
- welke medicijnen je gebruikt
- of je iets nieuws hebt gebruikt dat kan irriteren
Daarna kan de huisarts bijvoorbeeld je urine onderzoeken of bepalen of verder onderzoek nodig is. Wat er precies gebeurt, verschilt per situatie.
Betrouwbare informatie
Wil je vooraf lezen wat past bij jouw klachten? Kijk dan op Thuisarts.nl. Die informatie sluit aan op de richtlijnen van huisartsen in Nederland. Maar online lezen vervangt geen beoordeling als je als man pijn hebt bij het plassen: bel dezelfde dag de huisarts.
FAQ
Is pijn bij het plassen bij mannen meestal een blaasontsteking?
Nee, dat hoeft niet. Een blaasontsteking kan wel, maar bij mannen komt die minder vaak voor. De klacht kan ook passen bij een soa, prostaatontsteking of irritatie van de plasbuis.
Kan een soa een branderig gevoel geven bij het plassen?
Ja. Dat kan bijvoorbeeld bij chlamydia, gonorroe of herpes genitalis. Heb je kans op een soa, bespreek dat dan met de huisarts of GGD.
Wanneer is pijn bij het plassen spoed?
Bij mannen moet je dezelfde dag de huisarts bellen. Zeker als je koorts hebt, je ziek voelt, bloed in de urine ziet, afscheiding uit de penis hebt of pijn hebt tussen anus en balzak.
Kan zeep of douchegel de oorzaak zijn?
Dat kan. Sommige producten irriteren de huid of plasbuis. Toch is het bij mannen verstandig om de klacht niet alleen daarop te schuiven en dezelfde dag contact op te nemen met de huisarts.
Moet ik eerst veel drinken en afwachten?
Nee. Voor mannen is afwachten niet het advies. Bel dezelfde dag de huisarts. Drink in de tussentijd normaal, tenzij je arts iets anders zegt.
