De eerste dagen met sertraline voelen soms onrustiger dan je had gehoopt. Misselijkheid, hoofdpijn, slechter slapen of juist sufheid komen geregeld voor. Meestal zijn dit beginklachten die binnen een paar weken afnemen. Krijg je heftige klachten, nemen ze niet af, of krijg je gedachten aan zelfbeschadiging of suïcide, neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts. Bij acute crisis kun je ook 113 Zelfmoordpreventie bellen via 0800-0113. Praktische uitleg staat ook op Thuisarts.nl.
Welke beginklachten kunnen optreden?
Sertraline is een antidepressivum uit de groep SSRI’s. In het begin moet je lichaam wennen aan het middel. Daardoor kun je tijdelijk meer last krijgen van bijwerkingen, nog voordat het gewenste effect op stemming of angst merkbaar is.
Veelvoorkomende klachten in de eerste weken zijn:
- misselijkheid
- diarree of andere buikklachten
- hoofdpijn
- duizeligheid
- meer onrust of angst
- slecht slapen of juist slaperigheid
- droge mond
- minder zin in seks of andere seksuele problemen
Misselijkheid en diarree komen vaak voor. Volgens informatie uit de bijsluiter en medicatiebronnen gaat het bij sommige maag-darmklachten om meer dan 30 op de 100 gebruikers. Hoofdpijn en duizeligheid worden ook vaak gemeld. Dat betekent niet dat iedereen hier last van krijgt, en ook niet dat je klachten automatisch door het medicijn komen. Een arts kan beoordelen wat er speelt.
Seksuele bijwerkingen verdienen extra aandacht, omdat mensen ze niet altijd uit zichzelf noemen. Denk aan minder zin in seks, erectieproblemen of vertraagde zaadlozing. Bespreek dit gewoon met je arts als het speelt. Dat is een bekend probleem en geen rare bijwerking om aan te kaarten.
Hoe lang duren bijwerkingen van sertraline meestal?
Bij veel mensen nemen de klachten binnen 2 tot 4 weken af. Dat geldt vaak voor misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid en onrust aan het begin. Soms gaat het sneller, soms duurt het langer.
Het effect van sertraline merk je meestal ook niet meteen. Vaak duurt het een paar weken voordat stemming, angstklachten of dwangklachten verbeteren. Bij een dwangstoornis kan het nog langer duren voordat het verschil duidelijk wordt.
Blijven de klachten na enkele weken even sterk aanwezig, of worden ze erger, overleg dan met je huisarts of voorschrijvend arts. Ga niet zelf schuiven met de dosering.
Wat kun je zelf doen bij veelvoorkomende klachten?
Een paar simpele aanpassingen maken de eerste periode soms beter vol te houden.
Bij misselijkheid
Neem het middel met of na het eten. Eet liever licht als je maag onrustig is.
Bij diarree
Drink genoeg om uitdroging te voorkomen. Houdt de diarree aan, of zit er bloed bij, neem dan contact op met je huisarts.
Bij hoofdpijn
Voldoende drinken, rust en een vast slaapritme kunnen helpen. Heb je pijnstillers nodig, overleg dan bij twijfel met je apotheker of arts, zeker als je ook andere medicijnen gebruikt.
Bij droge mond
Suikervrije kauwgom of snoepjes kunnen verlichting geven. Regelmatig kleine slokjes water drinken helpt soms ook.
Bij slapeloosheid
Sommige mensen slapen beter als ze sertraline ’s ochtends innemen. Verander dat niet op eigen houtje als je arts iets anders heeft afgesproken, maar bespreek het als slapen een probleem wordt. Slecht slapen door stress is een veelvoorkomend probleem dat ook invloed kan hebben.
Bij slaperigheid
Word je juist duf, dan kan een ander innamemoment soms beter passen. Overleg daarover met je arts of apotheker.
Bij extra onrust of angst
Dat kan in het begin voorkomen. Het is vervelend, maar niet ongewoon. Verhoog de dosis niet zelf. Neem contact op met je arts als de onrust fors is of je dagelijks functioneren in de weg zit.
Wat kun je beter niet doen?
Juist in de eerste weken gaat het vaak mis door goedbedoelde aanpassingen zonder overleg.
Niet abrupt stoppen
Stop niet ineens met sertraline. Dan kun je onttrekkingsklachten krijgen, zoals duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, angst, slaapproblemen, beven of een vreemd doof of elektrisch gevoel. Afbouwen doe je in overleg met een arts.
Geen dubbele dosis nemen
Een vergeten tablet haal je niet in met een dubbele dosis. Volg de instructies uit de bijsluiter of vraag je apotheker wat in jouw situatie verstandig is.
Wees voorzichtig met alcohol
Alcohol kan sufheid, duizeligheid en concentratieproblemen versterken. Ook kan het lastiger maken om te merken hoe het medicijn bij jou valt.
Niet zelf de dosis verhogen of verlagen
Meer nemen is niet automatisch beter, en minder nemen kan ook klachten geven. Bespreek veranderingen altijd met je arts.
Let op met andere medicijnen en middelen
Sertraline kan wisselwerkingen geven met andere middelen, bijvoorbeeld met MAO-remmers, bloedverdunners, NSAID’s zoals ibuprofen of naproxen, en sommige migraine- of pijnmedicijnen. Overleg daarom altijd met je arts of apotheker als je iets nieuws wilt gebruiken, ook als het zonder recept verkrijgbaar is.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Bel je huisarts als klachten heftig zijn, niet afnemen of je ongerust maken. Wacht ook niet te lang als je in de eerste weken juist meer angst, paniek of onrust merkt.
Neem in elk geval contact op bij:
- bijwerkingen die na een paar weken niet minder worden
- toenemende angst, agitatie of rusteloosheid
- ongebruikelijke bloedingen of snel blauwe plekken krijgen
- aanhoudend wazig zien
- hartkloppingen, benauwdheid of pijn op de borst
- ernstige diarree, uitdrogingsverschijnselen of bloed bij de ontlasting
- gele huid, gele ogen of hevige pijn rechtsboven in de buik
- zwangerschap, een zwangerschapswens of borstvoeding
Op Thuisarts.nl staat toegankelijke uitleg over antidepressiva en wanneer je medische hulp moet inschakelen.
Wanneer is direct hulp nodig?
Sommige signalen passen niet bij gewone beginklachten. Wacht dan niet af.
Zoek direct medische hulp bij:
- gedachten aan zelfbeschadiging of suïcide
- een allergische reactie met zwelling van gezicht, lippen of tong, of moeite met ademhalen
- een epileptische aanval
- hoge koorts, stijve spieren, verwardheid of sufheid
- ernstige agitatie, trillen, zweten, snelle hartslag en spierstijfheid
Die laatste combinatie kan passen bij een serotoninesyndroom. Dat is zeldzaam, maar wel een reden om meteen medische hulp te zoeken. Stel daarbij niet zelf een diagnose; laat een arts beoordelen wat er aan de hand is.
Vooral bij jongeren en jongvolwassenen is in het begin extra alertheid belangrijk. Bij antidepressiva is bekend dat suïcidale gedachten in de eerste fase kunnen toenemen. Daarom is het verstandig om veranderingen in stemming, gedrag of onrust serieus te nemen. In een acute crisis bel je je huisarts, de huisartsenpost of 113 via 0800-0113.
Autorijden, alcohol en dagelijks functioneren
Een tablet slikken en daarna in de auto stappen klinkt praktisch, maar het is niet altijd slim. Sertraline kan je reactievermogen beïnvloeden, vooral in het begin of na een dosisverandering. Rijd niet als je slaperig, duizelig of wazig bent.
Alcohol kun je beter beperken of vermijden zolang je nog merkt hoe je op het middel reageert.
Werk je met machines of doe je werk waarbij concentratie belangrijk is, wees dan in de eerste weken ook extra voorzichtig.
Hoe betrouwbaar zijn de genoemde cijfers?
Bijwerkingenpercentages komen meestal uit de bijsluiter, onderzoek naar het medicijn en beoordeling door geneesmiddelenautoriteiten. Voor algemene informatie over veilig gebruik kun je terecht bij het NHG, de apotheek en Thuisarts.nl. Voor bredere cijfers over mentale gezondheid in Nederland worden vaak bronnen als het RIVM gebruikt, maar die zeggen minder over jouw persoonlijke reactie op sertraline. Daarom blijft je eigen arts het belangrijkste aanspreekpunt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat sertraline werkt?
Meestal merk je na 2 tot 4 weken effect. Bij sommige klachten duurt het langer. Bij dwangklachten kan het nog meer tijd kosten.
Zijn beginklachten normaal?
Ja, dat komt geregeld voor. Misselijkheid, hoofdpijn, onrust en slaapproblemen zie je vaak in de eerste weken. Heftig of aanhoudend? Bel dan je huisarts.
Kan ik stoppen als ik me rot voel van sertraline?
Stop niet zomaar. Plots stoppen kan nieuwe klachten geven. Overleg altijd met je arts over afbouwen of overstappen.
Mag ik sertraline combineren met andere medicijnen?
Niet zonder check. Er zijn veel wisselwerkingen mogelijk. Vraag het altijd aan je arts of apotheker, ook bij zelfzorgmiddelen.
Kan sertraline seksuele problemen geven?
Ja. Minder zin in seks, erectieproblemen of vertraagde zaadlozing komen voor. Bespreek het met je arts als je er last van hebt. Schaamte om hulp te vragen kan hierbij een rol spelen, maar het is belangrijk om open te zijn over deze problemen.
